Totale Heup Prothese

Om u te laten begrijpen wat een THP is, willen we graag uitleggen hoe de anatomie van een heupgewricht er normaal uitziet.

Het heupgewricht wordt gevormd tussen:

• het boven- of dijbeen (Lat. femur)

• het bekken (Lat. pelvis – acetabulum = kom)

Zowel de heupkop (bovenbeen) als de kom (bekken) zijn bekleed met kraakbeen. Naast de overkapping van de kom over de kop wordt het gewricht gestabiliseerd door een mantel van bil- en heupspieren en een gewrichtskapsel.

Door slijtage van het kraakbeen (arthrose, reumatische aandoeningen, avasculaire necrose, trauma…) kunnen de gewrichtsvlakken niet meer soepel en congruent over elkaar glijden. Hierdoor beweegt de patiënt steeds moeilijker en treedt er pijn op. De slijtage en het functieverlies kan zo erg zijn dat het gewricht moet vervangen worden door een prothese.

De klassieke heupprothese bestaat uit twee delen:

• de steel (in het dijbeen) uit titanium of metaallegering (chroom, cobalt, molybdeen…) met een metalen of keramische kogel

• de kom (in het bekken) is van kunststof of van metaal (titanium) met een kunststof of keramische bekleding

Het is de steel die in de schacht (holte, mergkanaal) van het dijbeen wordt aangebracht en gefixeerd. Deze fixatie kan op twee manieren gebeuren:

• gecementeerd: de steel wordt met een polymeer (botcement) bevestigd in het mergkanaal

• ongecementeerd: de steel moet vastgroeien in het bot (meestal titanium steel bekleed met kunstbot hydroxyapatiet en/of groeifactoren). De primaire verankering gebeurt door nauw aansluiten van de titanium steel in het kanaal (press-fit) en secundair na ± 6 weken tot 3 maanden door groei van eigen bot op het oppervlak van de prothese.

De nieuwe kom (cup) zal in het bekken geplaatst worden, na het verwijderen van de heupkogel en wegfrezen van het slechte, onregelmatige kraakbeen. De fixatie van de cup kan ook gecementeerd of ongecementeerd gebeuren:

• gecementeerd: polyethyleen cup uit één stuk, gefixeerd met botcement

• ongecementeerd: meestal titanium cup bekleed met kunstbot en/of groeifactoren, binnen in de cup polyethyleen of keramiek. Eventueel worden er schroeven gebruikt voor bijkomende fixatie.

Tussen steel en kom wordt een kogel uit metaal of keramiek geplaatst (verschillende diameter of lengte mogelijk). De lengte van het been kan aangepast worden door een langer of korter kogeltje te kiezen. Stabiliteit van het nieuwe gewricht is cruciaal om ontwrichtingen te vermijden.

Alle combinaties van verschillende types stelen en cups (gecementeerd en/of ongecementeerd) zijn mogelijk. De chirurg zal de optimale keuze maken afhankelijk van botkwaliteit, anatomie van de patiënt en voorkeur van de chirurg.

Resurfacingprothesen:

• Worden bij geselecteerde patiënten gebruikt, maximaal botsparend

• Contactoppervlak: metaal op metaal

Tijdens de ingreep kan de chirurg beslissen de fixatietechniek of het type prothese aan te passen. Vermeld allergieën op metalen, medicatie, kleefpleisters, latex, etc.

• Infectie: antiseptische voorbereiding, preventieve antibiotica

• Luxatie: kop klikt uit de kom bij extreme beweging, pijn

• Trombose: preventieve antistolling, beweging, subcutane spuitjes of tabletten

• Zenuwletsel, ernstig nabloeden, doorligwonden: zelden

Belangrijk: indien u bloedverdunnende medicatie gebruikt, informeer de arts. Chirurg en anesthesist stemmen dit af.

• Uw huisarts wordt geïnformeerd door de chirurg

• Kamerafspraken via zorgtrajectplanner (route 10)

• Hospitalisatieverzekering/mutualiteit tijdig informeren

Informatiesessie JOINT CARE – RAPID RECOVERY – Fast Track:

• Informatie over ingreep en revalidatie

• Samen met buddy, partner of familielid

• Datum, tijd en locatie: AZ JAN PALFIJN, vrijdag, 10:30–13:30

• Formulieren voor botdonatie worden uitgereikt

Thuiszorg:

• Patiëntenmap met documenten

• Huisarts helpt bij keuze kinesist of thuisverpleging

• Oefenschema THP vooraf doornemen

• Controle krukgebruik en woningaanpassing

Meenemen naar ziekenhuis:

• Patiëntenmap met volledige info, medicatie, toelating ingreep, botdonatie, checklist

• Medicatie en afspraken met verpleegkundige

• Gemakkelijke kledij en schoenen

• Krukken

Operatiedag:

• Nuchter vanaf 24u ’s nachts

• Algemene verdoving of lokale infiltratie

• Rugcatheter bij sommige patiënten

• Ontsmettende zeep gebruiken

Na de operatie:

• Heup afgedekt met steriel verband/pleisters, soms drains

• Antibiotica en bloedverdunnende medicatie

• Ontwaakzaal tot vitale functies optimaal

Dag 0: 1,5–2u na ingreep: rechtkomen, eerste passen met kinesist
Dag 1: eenvoudige mobiliteitsoefeningen, drains verwijderd indien aanwezig
Dag 2: verwijderen blaassonde/rugcatheter indien aanwezig, stappen met looprekje
Dag 3: trappen lopen, beweeglijkheid verbeteren, home trainer
Dag 4: lichte spierversterkende oefeningen

Ontslagcriteria:

• Pijn onder controle

• ±50 m stappen

• Zelfstandig aan- en uitkleden

• Zelfstandig wassen

• Trappen kunnen lopen

Thuis:

• Vermijd diep hurken, benen over elkaar slaan

• Zwemmen na ±6 weken

• Autorijden na ±4–6 weken

• Fietsen in overleg na ±6 weken

• Slapen in zijlig met kussen tussen benen

• Geleidelijke draaiing en traplopen met krukken

Bij problemen:

• Pijn, roodheid, koorts, zwelling, bloeding, maaglast, afwijkend revalidatieschema

• Pre- en postoperatief invullen van formulieren

• Evaluatie 3M, 6M, 1J na ingreep

• Informatiebrochures gelezen

• Documenten mee naar ziekenhuis

• Coach benoemd

• Telefoonnummers doorgegeven

• Datum en uur infosessie genoteerd

• Opname en ontslagdatum genoteerd

• Thuiszorg en hulpmiddelen geregeld

• Resultaten vroegere onderzoeken en medicatie meegenomen

• Hospitalisatieverzekering/mutualiteit geïnformeerd

Het team van ZNA AZ JAN PALFIJN wenst u een voorspoedig herstel!